Varant Piyasası

Varant Piyasası varant nedir varantın değeri nasıl ölçülür gibi soruların yanıtlarını incelemek istedik. SPK mevzuatına göre varant; “Elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki sermaye piyasası aracı” olarak tanımlanmıştır.

Varant nedir ne işe yarar? adlı makalemizden daha detaylı analiz ve bilgi edinebilirsiniz.
Uluslararası piyasalara baktığımızda son yıllarda çok az yatırım aracı, yatırımcılar arasında varantlar kadar ilgi uyandırmış ve aynı zamanda tartışma yaratmıştır. Bunun nedeni, ALIM ve SATIM hakkı veren varantların büyük kazanç getirebilmelerinin yanı sıra kayda değer zararlara da yol açabilecek nitelikte olmalarıdır. Tüm sermaye ile alınıp satıldığında varantlar kaldıraçlı hisse senedi piyasası gibi davranır. Bu tip ürünlerle yapılan işlemlerde uğranan zararlar çoğunlukla bilgi ve deneyim eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, varant fiyatını etkileyen faktörleri anlamak ve bu faktörlerin varant fiyatını nasıl etkilediği hakkında bilgi sahibi olmak uzun vadede varant piyasasında başarılı olmak isteyen yatırımcılar için önemlidir.
Varantlar, menkul kıymetleştirilmiş opsiyonlardır. Belirli bir vadede belirli bir fiyattan dayanak pay ya da pay endeksi üzerine ALIM ya da SATIM haklarını temsil ederler. Varantlar dayandıkları pay ya da pay endeksi hareketlerine tepki verirler. Yüksek getiri arayışında olan yatırımcılar için hem yükselen hem de düşen piyasalarda sınırlı sermayeyle kaldıraçlı yatırım imkanı sunar. Varantlar bir hak verirken yükümlülük getirmez. Yatırımcı varantlara yatırdığından daha fazla para kaybedemez. Risk, varantlara yatırılan sermayeyle sınırlıdır.
Ayrıca kaldıraçlı hisse senedi hakkında da bilgi vermek gerekirse; kaldıraç etkisi, nispeten daha küçük bir yatırımla daha büyük bir pozisyon alabilmeyi ifade eder. Basit kaldıraç, dayanak varlık fiyatını varant fiyatına bölerek hesaplanır.

Varantın Değeri

Bir varantın fiyatı, varantın içsel değeri ve zaman değerinden oluşmaktadır. Zaman değeri, varantın fiyatı ile içsel değeri arasındaki farktır. Zaman değeri, varantın “tüm ömrü” için ödenecek karşılıktır. Varantın vadesine kadar kalan süre ne kadar uzunsa değeri de o kadar fazladır. Bu durum, vade tarihine kadar, dayanak varlığın fiyatındaki bir değişikliğin varant fiyatında önemli bir artışa yol açacağına ilişkin beklentiye veya varsayıma dayanmaktadır. Varantın vadesine kadar olan süre azaldıkça zaman değeri ivme kazanan bir hızda düşecek ve en sonunda sıfır olacaktır. Vadesi dolan varantın fiyatı en fazla içsel değere eşit bir meblağ olacaktır.

Varantların dezavantajları ve riskleri nelerdir?

Varant alımı ile alma veya satma hakkı satın alınır, ancak yükümlülük altına girilmez. Varantlar belli bir vadeye sahiptirler, ömürleri sınırlıdır. Kaldıraç etkisi nedeniyle varant alım işlemi yapmanın piyasada lehte çalışabileceği gibi aleyhte de çalışabileceği göz önünde tutulmalıdır. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda varanta yatırılan paranın tümünün kaybedilme riski vardır. Ancak, risk varanta ödenen bedel ve buna ek olarak ödenen komisyon ve diğer ücretlerle sınırlıdır.