Sermaye piyasaları nedir ne işe yarar?

Sermaye piyasaları nedir ne işe yarar? SPK nedir? İngilizce adı ile Stock Market Tahvil, hisse senedi, gelir ortaklığı senedi ve benzeri orta ve uzun-vadeli menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasadır. Sermaye piyasaları, tüm ülkelerin ülke mali piyasasının bir parçasıdır. İşlemlerinin kaynağını ise devamlılık gösteren halkın tasarrufları oluşturur. Sermaye piyasasının ekonomideki yeri ve önemi, ülke ekonomisi bakımından, tek başına ekonomiye yararlı olamayan küçük tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak büyük yatırımlara dönüşmesindendir.

SPK Görev ve Yetkileri nelerdir?

Sermaye piyasaları, uzun süreli arz ve talebinin karşılaştığı piyasalardır. Burada ise uzun süre ile kastedilen bir yıldan uzun vadedir. Kazançlar, kısa vade değil uzun vadede sağlanır. Yani eğer ileride kazançlı olmak isteyenlerin sabır edeceği bir mecradır. Para piyasasında risk düşük, vade kısa olduğu için faiz oranları düşüktür. Fakat sermaye piyasalarında risk olduğundan faiz yüksektir. Hile ve dolandırıcılığı önlemek ve tasarrufçuya güven sağlamak için sermaye piyasasının kesin yasaları vardır.

Sermaye piyasalarının asıl amacı ülke ekonomisine katkı sağlayan şirketlerin büyümesi ve oradan gelecek gelir ile bunu sağlamak amacı ile şirket hisselerini halka açarak bunu yatırımcı ile paylaşmasıdır. Bu yolla sağlanan gelir, şirketlerin yatırımlarında, makine veya techisat gibi duran varlıkların finansmanında kullanılır. Bazen de şirketlerin, borçlarından kurtulması için veya borçlarını ödemek için halka hisse senedi arz ederek bu yola başvurduğu unutulmamalıdır. Çünkü bu yöntemle halka arz demek, bunu yatırımcı ile paylaşmak, ucuz ve faizsiz kredi demektir.

Sermaye piyasaları nedir ne işe yarar?

Sermaye piyasaları, değişik sektörde faaliyet gösteren aracı kuruluşlara ve yatırımcılara piyasalarda alım-satım yapabilme imkanı sunan ve kurumsal kimliği güçlü borsalara sahiptir.Piyasalarının takip ettiği ve etkilendiği belli başlı bilinen iki yer bulunur. Bir Tanesi ABD’deki Wall Street diğeri ise İngiltere’deki Throgmorton Street’dir. Fakat sermaye piyasaları bu iki merkeze bağlı olmasına rağmen gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerindeki iyileşme veya kötüleşme ( AB Ülkeleri, Çin, Japonya, Rusya vs ) bu merkezleri de olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilir.

Sermaye piyasası birincil piyasa ve ikincil piyasa olmak üzere ikiye ayrılır: Her ikisinde de yatırımcılar yatırımlarını yapabilirler.
Birincil Piyasa: Hisse senedi ve tahvil gibi menkul değerleri ihraç edenler ile yatırımcı olmak isteyenlerin doğrudan karşılaştıkları piyasadır. Bu işlemlerde şirketlere kaynak girişi olur
İkincil Piyasa: Menkul kıymetlerin paraya çevrilmesini sağlayan piyasadır. İkincil piyasada fonlar ve menkul kıymetler yatırımcılar arasında el değiştirir, şirketlere kaynak girişi olmaz.
Sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlar vardır. Bunlar aracı kurumlar, fon yönetimleri, portföy şirketleri ve yatırım ortaklıklarıdır. Yasal olarak piyasalarda işlem yapma yetkileri bunlardadır. Tasarruf veya yatırım yapmak isteyenler bunların dışında başka yerlerden yatırım yapamazlar. Çünkü yetki bunlara verilmiştir. Sermaye piyasalarındaki enstrümanlar genel olarak şunlardır. Hisse senetleri, Hisse senedi türevleri, Tahviller,Tahvil türevleri, Varlığa dayalı menkul kıymetler vs.

Sermaye piyasaları kimleri denetler?

Yatırımcılar eğer yatırım yapma yöntemlerini bilmiyorlarsa, yönetimi ve yatırım danışmanlığı hizmetlerinden yararlanma yoluna gitmelidir. Yetkili uzmanlardan ve aracı kuruluşların yayınladığı araştırma raporlarından sağlıklı bilgiler alınarak karar verilmesi doğrudur. Tezgah altı işlemlerden öte, devletçe ihraç edilen ya da SPK’nın izniyle halka sunulmuş ve bu çerçevede işlem gören kıymetlerden olduğuna dikkat etmek gerekir. En önemli şey yatırım işlemlerine aracılık edecek kuruluşların mutlaka gerekli yetki belgelerine sahip olmalarıdır. Yetkisiz kuruluşların aracılık tekliflerine kesinlikle itibar edilmemelidir.
Hisse senetlerinin yatırımcıya uzun vadede kazandırdıklarının yanında şirket bilançolarına göre verilen kar payları yani temettü alma imkanı da vardır. Ayrıca bedelsiz hisse vererek sermaye arttıran şirketlerin hisseleri çoğu zaman bölündüğü değerlere zamanla gelmekte hatta çok daha üst seviyelere çıkmaktadır. Sermaye piyasalarında yatırım yapmak kolaydır. Fakat yatırım yapılacak şirketin bilançoları çok iyi kontrol edilerek sağlam olanlar tercih edilmelidir. Bir de son olarak şunu belirtelim. Sermaye piyasalarında alım satım zaman ve değerleri çok önemlidir.

Sermaye piyasasının oluşum sayfası; http://www.spk.gov.tr/Sayfa/Index/0/0