İnternette gezinirken kumda yürür gibi arkanızda ayak izlerinizi bıraktığınızı biliyor muydunuz? İnternette bıraktığınız izler, sizin bildiğinizden fazlası olabilir. Bu izler, sizin hassas bilgilerinizi içerebilir ve sizin kötü niyetli bilgisayar korsanları ya da kötü amaçlarla verilerinizin peşinde olan uygulama veya web siteleri tarafından tanımlanmanıza sebep olabilir.

Dijital Ayak İzi Nedir?

Dijital ayak izi interneti kullanırken yarattığınız veri izleridir. Ziyaret ettiğiniz web siteleri, gönderdiğiniz e-postalar ve çevrimiçi servislere sağladığınız verilerin hepsi sizin dijital ayak izlerinizi oluşturur.

Dijital ayak izlerinin iki çeşidi vardır: Aktif ve Pasif dijital ayak izleri.

Pasif Ayak İzleri

Pasif dijital ayak izleri istemeyerek çevrimiçi bir şekilde bıraktığınız veri izlerinizdir. Buna örnek vermek gerekirse, bir web sayfasını ziyaret ettiğinizi düşünelim. Siz bu web sitesini ziyaret ederken, web sunucusu sizin IP adresinizi kaydediyor olabilir. Bu demektir ki, web sitesi sizin internet servis sağlayıcınızı ve yaklaşık coğrafik konumunuzu bulabilir. IP adresiniz her kullandığınız cihazda değişirken, herhangi kişisel bir bilgi içermez ama hala sizin dijital bir ayak iziniz olarak kabul edilir.

Pasif olarak adlandırdığımız dijital ayak izlerine daha kişisel açıdan örnek vermek gerekirse, arama geçmişiniz de sizin dijital ayak izlerinizdendir. Google gibi arama motorları sizin oturumunuz açıkken arama geçmişini kaydeder.

Aktif Dijital Ayak İzleri

Aktif dijital ayak izleri ise kendi rızanızla ya da bilerek sunduğunuz çevrimiçi verileri kapsar. Örneğin, bir e-posta göndermek. Biri tarafından görüşmesini veya kaydedilmesini beklediğiniz için, bu tip aktiviteler aktif dijital ayak izleri sınıfına girer. Ne kadar çok e-posta gönderiyorsanız, o kadar çok dijital ayak izi bırakıyorsunuz. Unutmayın ki, birçok insan e-postalarını kayıtlı tutar; bu da demek oluyor ki yıllar geçse dahi e-postalarınız bir yerlerde hala kayıtlı olabilir.

Instagram’da ya da Facebook’da paylaşım yapmak veya bir web sitede yazı yayınlamak da dijital ayak izlerinizdir. Bu açıdan düşünüldüğünde, sosyal medya platformlarının en çok dijital ayak izinin bırakıldığı yerler olarak düşünebiliriz.

İnterneti kullanan herkesin dijital bir ayak izi vardır. Dijital olarak ayak izlerinizi bırakan sadece siz değilsiniz, fakat arkanızdan ne gibi veri izlerini bıraktığınızı düşünebilirsiniz.

Dijital ayak izlerinizi azaltmak için neler yapabilirsiniz?

Dijital ayak izlerinizi, özellikle pasif dijital ayak izlerinizi azaltmak için VPN’den yararlanabilirsiniz. VPN -Sanal Özel Ağ- ile kendinize internette özel bir ağ yaratırsınız. Bu ağ, internet servis sağlayıcınız dahil olmak üzere üçüncü şahısların ya da partilerin erişimine kapalıdır. VPN bu gizliliği size internet ile aranızda oluşturduğu tünel aracılığıyla sağlar. VPN ile arama geçmişiniz, ziyaret ettiğiniz internet siteleri, bu sitelerde ne kadar kaldığınız gibi bilgiler dahi üçüncü partilerden gizlenir. VPN, sizin IP adresini de değiştirir fakat bunu proxy dediğimiz vekil sunuculardan farklı bir şekilde gerçekleştirir ve verilerinizi bu sırada şifreler. Proxy ayarlarını değiştirip internete girdiğinizde sadece IP adresiniz değişmiş olur ve verileriniz hiçbir şekilde gizlenmez ve internet servis sağlayıcınız dahil olmak üzere üçüncü şahıs veya partiler sizi takip edebilir, internet trafiğinizi kaydedebilir ve verilerinizi analiz etmek üzere kullanabilir.

Aktif dijital ayak izlerinizi azaltmak için sosyal medya paylaşımlarınıza dikkat edebilirsiniz. Sosyal medyada Instagram’da paylaştığınız her fotoğraf, Twitter üzerinden paylaştığınız her tweet, Facebook’ta paylaştığınız her gönderi birer birer aktif dijital ayak izidir. Paylaşımlarınızı azaltarak ve kendiniz hakkında sanal dünyada daha az bilgi vererek dijital ayak izlerinizi azaltabilirsiniz.

Dijital ayak izleriniz düşündüğünüzden uzun bir süre internette kalabilir ve kendiniz hakkında çevrimiçi bildiğiniz bilgiler reklam amaçlı ya da analiz edilmek üzere üçüncü partiler tarafından kullanılabilir. İnternette bilerek ya da bilmeyerek neler paylaştığınıza dikkat edin.