View RSS Feed

ekonomist

Kağit paralarin üstündeki “ cumhuriyet “ kelimesindeki eksik olan “i” harfinin sirri

Bu başlığı değerlendir
KAĞIT PARALARIN ÜSTÜNDEKİ “ CUMHURİYET “ KELİMESİNDEKİ EKSİK OLAN “İ” HARFİNİN SIRRI NEDİR?
Hiç farkın damısınız veya her gün elinizden onlarca kere geçen cebinizden veya cüzdanınızdan çıkardığınız kağıt ve madeni paraların üzerlerine hiç dikkatlice baktınız mı? Ben baktım. Belki daha önce bu konularla ilgili makaleler yazılmıştır ama benim ilk defa ilgimi çekti. Ve araştırdım. Araştırmadan evvel ne kadar kağıt ve madeni para varsa masanın üstüne koydum. İlginçti bugüne kadar ben de dahil bir çoğumuzun fark etmediği bir şeyi fark ettim.

-aaass.jpg


Bütün kâğıt paraların üzerinde, “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” Yazıyordu! “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası” değil. Madeni paraların üstünde de bu ibare yoktu. Sadece “ Türkiye Cumhuriyeti “ Yazıyordu. İlginçti. Bunlar baskı hatası olabilir mi diye düşündüm ama öyle bir şey olması mümkün değildi. Önce kağıt paralarla ilgili araştırmamı başlattım. Bu durum Merkez Bankasının tarihsel gelişimi ile ilgiliymiş. Çünkü MB 1930 Yılında kurulduğunda karma bir yapıdaymış ve anonim şirketmiş. Bu şirketteki devlet payı da % 15’Miş. O yüzden ilk kurulduğunda başında Türkiye ibaresi yoktur. Bankanın adına “Cumhuriyet” Kelimesi, o zamana kadar para basma hakkını elinde bulunduran Osmanlı Bankası’ndan farklı olduğu için Cumhuriyet döneminde kurulduğunu göstermek için konulmuş. Yani banka ilk kurulduğunda adı “ Cumhuriyet Merkez Bankası “ İmiş. Devlet payı da diğer paylardan düşük ve % 15 Olduğu için “ Cumhuriyet “ Kelimesini “ Devletin aidiyet “ İni gösteren “ İ “ Harfi ondan konulmamış. Bu uygulama bugün bile devam ediyor. Kısacası garip ama Merkez Bankası Türkiye Cumhuriyetine ait değil. Paralarımızı bizim adımıza basıyor ama bizim değil.
Devletin ana damarı olan Merkez Bankası’nda 1931’den 1970’e kadar devlet’in yüzde 15, devlet dışındakilerin yüzde 85 hissesi vardı... 1970’de Devletin hissesi yüzde 51’e çıkarıldı. 2002’de iktidara gelen AK Parti Hükümeti ise, devletin payını yüzde 55”lere çıkardı. Merkez Bankasında, Hazine ve Ziraat Bankası’nın dışında, başka banka ve kuruluşların toplam %13 hisse”leri var. Hazine ve Ziraat’ın toplam hisselerinin % 74 olduğu düşünüldüğünde, geri kalan % 12 lif hissenin kimlere ait olduğu bir sır gibi saklanıyor ve asla açıklanmıyor! O hisseler, “Diğer” bahsinde geçiyor ama o diğerler kimdir, belli değildir.
Her ne kadar kanun koyucu tarafından devlete ait bir kuruluş izlenimini vereceği endişesi ile bu “İ” Harfinin konulmasından kaçınılsa da bu doğru değildir.
Merkez Bankası bizim mi, değil mi? Bağımsız olmak yani piyasalar açısından karar vermek adına bağımsızlık ayrı bir şeydir, bankanın bizim devletimizin olup olmaması başka bir şeydir. Merkez Bankası özerktir, ama bağımsız değildir. Türk Ticaret Kanunu’na tabidir. Eğer bizim %55 Hissemiz varsa son söz bizim olmalıdır diye düşünüyorum. Ve bu yanlışlık değiştirilmelidir. Yani bankanın adı “ Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası “ Olmalıdır. “ İ” Harfi cumhuriyet kelimesinin sonuna eklenmelidir.
Gelelim metal paralara; Bunların üstünde ise kağıt paralara basılan “ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası “ İbaresi hiç yok. Sadece “ Türkiye Cumhuriyeti “ İbaresi var. Durum böyle olunca sanki kağıt paraları başkası basıyor, madeni paraları başkası basıyor diye insanda bir intiba uyanıyor. Yani aynı ülke üzerinde farklı iki para görünümü…!

Yorumlar

  1. Gunter - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    güzel bir ayrıntı